Zmiany Klimatu

Ponad 90 % utraty bioróżnorodności oraz deficytów wody spowodowane jest wydobywaniem zasobów naturalnych. Zeszłego lata odnotowano za kołem podbiegunowym temp o 5ºC wyższą niż zwykle. Przy globalnym ociepleniu o 2ºC zniknie 99% raf koralowych, pokrywa Grenlandii, a poziom mórz podniesie się o 7 metrów!

Gospodarka w obiegu zamkniętym

12% materiałów w przemyśle UE pochodzi z recyklingu (Eurostat, 2016). Konieczne są zmiany w kierunku wprowadzania produktów trwałych, nadających się do naprawy oraz narzędzia wpierające świadomy wybór produktów. Elektroniczny paszport może być skutecznym rozwiązaniem.

Woda wokół nas

Według wyliczeń organizacji ekologicznych zakręcanie kranów przy myciu zębów w czteroosobowym gospodarstwie domowym to oszczędność 900 litrów wody miesięcznie. Jeżeli przecieka nam kran i woda kapie z częstotliwością 1 kropli na sekundę – rocznie tracimy prawie 12 tys. litrów wody.

Obszary wiejskie

Zmianom klimatu towarzyszą w ostatnich latach nagłe zjawiska atmosferyczne, susza rolnicza oraz brak wody do nawodnień. Dlatego na dotkliwe skutki ich wystąpienia, muszą być przygotowani także mieszkańcy i przedsiębiorcy obszarów wiejskich, co wymaga wiedzy i doświadczenia w tym zakresie.

Strategia KE - od pola do stołu

20.05.2020 r. Komisja Europejska opublikowała Strategie "Od pola do stołu"

W dniu 20 maja 2020 r. Komisja Europejska ogłosiła Strategię „Od pola do stołu”, na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego, przy jednoczesnym zwiększeniu dochodów producentów surowców i wzmocnieniu konkurencyjności sektora rolnego Unii Europejskiej. Zajmuje się wyzwaniami związanymi ze zrównoważonymi systemami żywnościowymi i powiązaniami zdrowi obywatele-zdrowe społeczeństwo-zdrowa planeta, na każdym etapie łańcucha żywnościowego od produkcji do konsumpcji. Strategia stanowi element wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu.

Przejście na zrównoważony system żywnościowy może przynieść korzyści zarówno środowiskowe, zdrowotne, społeczne, gospodarcze i zapewnić, że wyjście z kryzysu związanego z pandemią COVID-19, a co z tym idzie może wprowadzić Unię Europejską na ścieżkę zrównoważonego rozwoju.

Główne elementy strategii:
1.       Zapewnienie zrównoważonej produkcji żywności.
-      biogospodarka o obiegu zamkniętym jest niewykorzystanym potencjałem dla rolników/spółdzielni
-      ograniczenie ogólnego użycia pestycydów o 50% do 2030 roku
-      rewizja dyrektywy dotyczącej zrównoważonego użycia pestycydów oraz promowanie użycia alternatyw dla pestycydów
-      ograniczenie strat składników odżywczych z nawozów (szczególnie N i P) o co najmniej 50%, co spowoduje redukcję użycia nawozów o co najmniej 20%
-      opracowanie zintegrowanego planu zarządzania składnikami odżywczymi
-      wdrażanie precyzyjnych technik nawożenia i zrównoważonych technik rolniczych
-      ułatwienia w dostępie do rynku dla zrównoważonych dodatków do pasz
-      zmniejszenie zależności od paszy sojowej
-      redukcję ogólnej sprzedaży środków antybakteryjnych dla zwierząt hodowlanych o 50% do 2030 roku
-      przegląd legislacji dotyczącej dobrostanu zwierząt, rozważenie możliwości etykiet związanych z dobrostanem zwierząt
-      wdrożenie przepisów celem wzmocnienia czujności w zakresie importu roślin i nadzoru nad terytorium UE
-      łatwiejsza rejestracja odmian nasion, ułatwienia w dostępie do rynku  dla tradycyjnych/lokalnych odmian
-      opracowanie planu działań związanych z rolnictwem ekologicznym
-      uwzględnienie w Planach Strategicznych WPR zaleceń Europejskiego Zielonego Ładu, a także strategii ‘Od pola do stołu” i Bioróżnorodności.
2.       Zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego.
-      zapewnienie bezpieczeństwa/ochrony żywności, wzmocnienia zdrowia publicznego i łagodzenia skutków społeczno-gospodarczych w UE, w tym opracowanie planu zapewniającego dostawy żywności/bezpieczeństwo żywnościowe w czasach kryzysu.
3.       Wdrażanie praktyk zrównoważonego przetwarzania żywności, sprzedaży hurtowej i detalicznej oraz usług gastronomicznych.
-      ograniczenie promowania żywności o wysokiej zawartości tłuszczu/cukrów/soli (ustanowienie profili odżywczych)
-      zwiększenie promocji zrównoważonych i społecznie odpowiedzialnych metod produkcji oraz modeli biznesu o obiegu zamkniętym w przetwórstwie i handlu detalicznym
-      przegląd legislacji dotyczącej materiałów mających kontakt z żywnością
-      zwiększenie zużycia innowacyjnych i zrównoważonych rozwiązań dotyczących opakowań, w szczególności dla materiałów, które są przyjazne dla środowiska, możliwe do ponownego użycia/recyklingu i ograniczają straty żywności.
4.       Zrównoważona konsumpcja żywności, przejście na zrównoważoną dietę.
-      propozycja zharmonizowanych, obowiązkowych oznaczeń wartości odżywczej z przodu etykiet
-      zbadanie nowych sposobów dostarczania informacji konsumentom (np. cyfrowych) celem poprawy dostępności informacji o żywności
5.       Ograniczenia strat żywności/odpadów.
 
Ważną rolę w zrównoważonym systemie żywnościowym będą odgrywać między innymi:
-      badania, innowacje, technologia, inwestycje (w ramach programu Horizon Europe
-      wzmocnienie roli EIP-AGRI w Planach Strategicznych
-      inwestycje Europejskiego Regionalnego Funduszu Rozwoju,  funduszu InvestEU,
-      dostęp do szybkiego internetu na terenach rolniczych do 2025 roku
-      usługi doradcze, promocja AKIS: Agricultural Knowledge and Innovation Systems.
 
A na poziomie globalnym to między innymi:
-      zapewnienie istnienia elementów dotyczących zrównoważonego rozwoju we wszystkich dwustronnych umowach handlowych UE
-      rozwój ‘Zielonych Sojuszy’ na rzecz zrównoważonych systemów żywieniowych z partnerami na forach dwustronnych/regionalnych/wielostronnych
-      przedstawienie propozycji legislacyjnej mającej na celu minimalizację wprowadzania produktów na rynek UE związanych z wycinaniem lasów
-      uwzględnianie aspektów środowiskowych przy ocenie wniosków dotyczących tolerancji importowych dla pestycydów, które już nie są uznawane w UE
-      zapewnienie zgodności produktów pochodzenia zwierzęcego przywożonych do UE, z wymogami dotyczącymi stosowania antybiotyków.